Batman Begins
شوالیه سیاه به آشیانه بازگشته است
تیم برتون با سبک فانتزی خاص خودش بتمن را با درونمایه طنزو روانشناسانه به تماشاگر معرفی می کند .فیلم در گیشه موفق ظاهر می شود و راه را برای دنباله سازی از روی این شوالیه سیاه هموار می کند.قسمت دوم را نیز تیم برتون می سازد طنز فیلم به سیاهی می زند و کاراکترهای تازه ای خلق میکند .میشل فایفر چنان می درخشد که نقش جاودانه میکند.برتون ازساخت قسمت سوم سرباز می زند و کار به جوئل شوماخر می رسد . شوماخر برعکس برتون که تاکید فراوانی بر فضاسازی ، قصه ،نوع روایت داشت واین کمیک بوک را بزرگسالانه به نمایش می گذاشت، تاکید خود را بر جلوه های صوتی و بصری می دهد . در گام اول در بتمن برای همیشه رابین را اضافه می کند ودر بتمن و رابین ،BatGirl وارد ماجر می شود. فیلمهای شوماخر که با شخصیت بتمن ساخته شده اند کودکانه و بازیگوش هستند و مخاطب اصلی کودکان فرض شده اند. بعد از بتمن و رابین همه فکرمی کردند پرونده بتمن برای همیشه بسته شده است اما بعد از موفقیتی که Spiderman نصیب خود کرد کمپانی وارنر وسوسه شد تا باز هم از این شخصیت قدیمی پول بیرون بکشد.
زمانی که می خواستم بتمن را ببینم به یاد بتمن و رابین بودم و انتظار فیلمی کودکانه را داشتم اما در همان ابتدای کار متوجه قضاوت عجولانه خودم شدم .فیلم بسیار با وقار شروع شد، بدون هیچ هیاهوی اضافی وبه آرامی داستانی را روایت کرد که این بار درباره شخصیت بتمن نبود بلکه در مورد بروس وین بود بچه میلیاردری که می توانست شاهزاده گاتم سیتی باشد اما خواست الهه انتقام این شهر باشد. فیلم با این که یک کمیک است و انتظار منطق چندانی از آن نمی رود سعی در منطقی بودن دارد و در این امر موفق می شود.
ما دراین فیلم به خوبی با چگونگی شکل گیری شخصیت بتمن آشنا می شویم. داستان روانشناسانه نولان حوصله آدم را سر نمی برد و به خوبی شما را آماده می کند که با وجوه انسانی تر بتمن آشنا شوید. بتمن در زمان درگیری ها کلاسیک می شود و از نشان دادن درگیری های ساده و بی پیرایه بتمن با افراد بد داستان می گریزد.
در فیلم هر چیز عملکرد خاص خود را دارد .از لباس تا ماشین؛ تمام ادوات بتمن یکی یکی اضافه می شوند ما دیگر با یک سوپر قهرمان روبرو نیستیم که باید از همان ابتدا قبول کنیم که به اندازه یک کوهنورد با خود وسیله دارد. ما با یک انسان ساده روبرو هستیم که ابزاری در اختیار دارد. وسایلی ساده که می شناسیم و می دانیم از کجا آمده است.
کریستوفر نولان کارگردان فیلم است.کارگردانی سی و اندی ساله که در بی خوابی توانایی های خود را به اثبات رساند . دقت و ظرافت در روایت داستان و فضا سازی مناسب ازمحاسن کاراوست . نولان خود فیلمنامه را نوشته و از دیوید س گویر کمک گرفته است. نولان در این فیلم بسیار به جنبه های روانشناسانه شخصیت بروس وین پرداخته است. زمانی که وین عضو انجمن سایه ها می شود ما با فلسفه رفتار بتمن بهتر آشنا می شویم این که چگونه از
خشم ،ترس، قدرت،انتقام و عدالت به عنوان نیروی محرک و انگیزه برای کارهایش استفاده می کند. بتمن در واقع تنها به این خاطر بوجود می آید که بروس وین می خواهد از ضعف خود فرار کند و شخصیت و قدرت خود را به خود ثابت کند . ما با ترس از قدرت و قدرت ترس آشنا می شویم.مفاهیم پیچیده ای که
در طول فیلم به سادگی بیان می شوند.در جایی از فیلم فالکونه سر دسته گروه مافیایی شهر به وین می گوید:" این قدرت ترس است قدرتی که با پول نمی تونی بخری."
فضا سازی در بتمن سیاه و تاریک است که به خوبی کارگردان در پیش برد فیلم ازآن بهره برده است. جلوه های کامپوتری در فیلم به چشم نمی خورد. حتی برای گاتم سیتی یک ماکت کامل ساخته شده است. برای اولین بار شهر گاتم سیتی دارای هویت معماری خاص خود است و درهم و برهم نیست که از هر جا یک تکه به آن اضافه کرده باشند و این یکپارچگی در طول فیلم مشهود است.
شخصیت پردازی ها به خوبی صورت گرفته و تمام شخصیت ها خوب جا افتاده اند، غیر از شخصیت مترسک که به شکل ناراحت کننده ای قابل قبول از کار در نیا مده است.
کریستین بل از سایر بتمن ها سر حال تر است. مایکل کین در نقش خدمتکار خانوادگی وین به خوبی ایفای نقش کرده است. کیتی هولمز و گری اولدمن نیز بخوبی از پس نقش خود بر آمده اند .اما به اعتقاد من فیلم متعلق به لیام نیلسن است که شخصیت خود را به زیبایی از کار در آورده و بهترین بازی فیلم را به نمایش گذاشته است.
موسیقی فیلم همگام با فیلم پیش میرود هر چند کار خاصی در فضاسازی فیلم انجام نمی دهد . در مجموع بتمن آغاز مکند روند شکل گیری بتمن را با بیانی شیوا و به شیرینی بیان میکند.مخاطب فیلم قطعا کودکان نیستند چون قبل از اولین صحنه های اکشن به خواب رفته اند.
پدرام رضوی
razavi@govashir.com