پارسیان
سه هزار سال پيش از اين, گروهي از مردمان هند و اروپايي كه خود را آريايي مي خواندند از جنوب روسيه امروزي به درون فلات ايران سرازير شدند و پس از پيروزي بر بوميان فلات در آنجا ساكن شدند.
اين آريائيان قبيله هاي بزرگ داشتند كه معروفتر از همه ( پارسيان) , ( مادها) , ( سكاها) , ( بلخيان),(خوارزمیان),(سغديان),(هراتيان)و(پارتيان)بودند و نام ايران را اينان براين سرزمين نهادند .
دست تقدير, به فرمان آسماني, پارسيان را پشتيبان
مي نمود و آنان را در جنگ ها و جاده هاي سواره
نظام رهبري و در تسخير شهرها ياوري مي كرد.
(آشيل شاعر)
در ترجمه كتيبه بيستون چنين مي خوانيم
( گويد داريوش شاه هشت تن از خاندان من از پارينه شاه بودند منم نهمين , نه تن پياپي شاهيم)
و اين نه تن چنانچه از كتبه هاي مختلف پادشاهان هخامنشي بر مي آيد عبارتند از
طبق گفته داريوش به اين نتيجه مي رسيم كه كورش كبير هفتمين پادشاه از پادشاهان هخامنشي بوده است كه وسيع ترين شاهنشاهي در تاريخ دنياست و تركيبي از تمدن هاي قديم است چرا كه دولت هخامنشي در آن زمان شامل بين النهرين, سوريه, مصر, آسياي صغير, شهرها و جزاير يوناني و قسمتي از هند بود.
از چگونگي سلطنت و سلوك پادشاهان هخامنشي تا زمان قيام كورش اطلاع دقيق و درستي در دست نيست
بنابراين مي پردازيم به كورش كبير
كورش مردي سعادتمند بود, به
تبعه ي خود آرا مي بخشيد
خدايان او را دوست مي داشتند,
زيرا داراي عقلي سرشار بود.
( ديودورس سيسيلي )
زاد روز كورش بزرگ در روزي از سال 590 پ- م در هگمتانه و در سرزمين ماد گزارش شده است. پدر او كمبوجيه از بزرگان قوم پارس بود و مادرش را ماندانا يگانه دختر آخرين پادشاه سرزمين قوم ماد يعني آستياك ( اژي دهاك ) نوشته اند.
درسال (559 ق.م) دولت بزرگي را كه مادها در غرب ايران تشكيل داده بودند تسليم كورش بزرگ شد
اين كورش پسر كمبوجيه و نوه ي كورش اول است و كورش اول نوه ي هخامنش است و بدين سان بود كه كورش بزرگ نام هخامنشي را براي دولت شاهنشاهي خود برگزيد
اين كورش, پادشاه پارسيان و يك شاهزاده ي پارسي بود كه با كارهاي درخشانش بزرگترين دولت جهاني را به وجود آورد
او از (559 ق.م) تا (530 ق.م) حكومت داشته, وي با پيوند دو قوم پارس و ماد بنيانگذار كشور ايران و فرمانروايي هخامنشي مي باشد.
تنها همسر كورش كاسان دانه دختر فرناسپه از خاندان هخامنشي بود
كاسان دانه در زمان پادشاهي كورش در گذشت و پس از آن كورش تا زماني كه زنده بود همسر ديگري اختيار نكرد . هئوتسيا نام دختر كورش و همسر داريوش بزرگ است كورش در غرب بر امپراطوري هاي ليدي و بابل چيره شد و مرز شرقي ايران را تا رود سيحون گسترش داد و با ملتهاي مغلوب جوانمردانه رفتار نمود
وي پاسارگادرا به پايتختي برگزيد كه در فاصله 135 كيلومتري شمال شرق شيراز قرار گرفته
اين كورش نخستين كسي است كه توانست به تاسيس يك شاهنشاهي در جهان دست يابد همچنين او اولين كسي بود كه لقب كبير را از تاريخ دريافت كرد
امروزه با پيدايش منشور كورش كه بر روي آن فرمان آزادي وقوانين حقوق بشر حك شده تمام دنيا كورش را بنيانگذار حقوق بشر مي داند به طوري كه نسخه بدلي از منشور كورش به عنوان كهن ترين فرمان شناخته شده ي تفاهم و همزيستي ملت ها در سازمان ملل متحد در فضاي بين تلار اصلي شوراي امنيت و تالار قيمومت جاي دارد. اين منشور استوانه ايي است كه پيرامون آن با خط ميخي بابلي حكاكي شده است. در واقع اولين قانون حقوق بشر را مي توان در محتواي متن اين منشور مشاهده نمود كه به دست بشر نگاشته شده است.
در بخشي از اين منشور مي خوانيم
كورش چنين گويد:
- ارتش بزرگ من به آرامي وارد بابل شد.
- نگذاشتم رنج و آزاري به مردم اين شهر و اين سرزمين وارد آيد.
- وضع داخلي بابل و جايگاه هاي مقدسش قلب مرا تكان داد.
من براي صلح كوشيدم.
من برده داري را برانداختم.
به بدبختي آنان پايان بخشيدم
- فرمان دادم كه همه ي مردم در پرستش خداي خود آزاد باشند و آنان را نيازارند.
فرمان دادم كه هيچ كس اهالي شهر را از هستي ساقط نكند.
ورود كورش ( بدون جنگ و پيكار) به بابل نه تنها در گزارش او بلكه در متون بابلي همچون
( سالنامه نبونيد) و نيز در تواريخ هرودوت( كتاب يكم, بخش تسخير بابل) تائيد شده است.
همچنين پذيرش كورش توسط مردم بابل در ( كورش نامه / سيروپدي) نوشته گزنفون تائيد شده است. گز نفون اظهار مي دارد كه مردمان همه ي كشورها با رضايت خودشان پادشاهي و اقتدار كورش را پذيرفته بودند.
- در سياحت نامه فيثاغورت در وصف كورش آمده است:
( در شوش باغ هاي باصفا كه از چرخاب هاي بزرگ آبياري مي شود بر قصر احاطه كرده ...
در يكي از اين باغها كشتزاري است كه كورش بايد بيل برداشته چارمين بخش از يك ساعت را در آنجا كشاورز باشد)
درباره كورش گويد: ( در اين بوستان خود كورش بزرگ به ياد مي آورد كه انسان است و در حوائج مانند عموم مردم يكسان...
در يكي از مراسم كورش تفضل كرد و با تني چند از روستائيان برخوان بنشست و چنين گفت: من همتاي شمايم ما توشه و زاد خود وابسته به شما وام داريم. پايداري دولت از دسترنج شماست اما شما بي جنب و جوش ما خويشتن داري نتوانيد كرد و بر جاي استوار نتوانيد بود. همواره مانند برادر يگانه و مهربان زندگي كنيم)
( سياحت نامه فيثاغورث ص 36)
كورش بزرگ همچون زرتشت به اين باور ايراني پايبند بوده است كه هر كس در پرستش خداي خود و انتخاب دين خود آزاد است.
افسوس كه موبدان زرتشتي عصر ساساني به اين دستاورد با ارزش فرهنگ ايراني با سختگيري و خشونتهاي بي شمار و اعمال سليقه هاي شخصي در تحريف آئين زرتشت, آسيب زدند.
مهدي سلطاني
sotlani@govashir.com
