عرشه پرواز الکترونیک

امروزه کمتر زمینه ای را شما می توانید بیابید که الکترونیک در آن نقشی نداشته باشد.در یک تشبیه بیولوژیکی کامپیوترهایی که مکان دستگاههای الکترونیک هواپیمایی را پر کرده اند نقشی همانند مغز انسان بر عهده داشته و ذخایر نیرو که در میان اجزای ساختمانی هواپیما پیچیده شده اند به منزله حیات بخش خون در بدن آدمی هستند.

در جسم انسان یکی از مهمترین وظایف بر دوش دستگاه عصبی است و در یک هواپیما این وظیفه را هزاران جز مربوط و متناسب با آلات و ابزار آن به عهده دارند. بنابراین یک خطا در آلات و ادوات هواپیما به همان اندازه برای آن خطر ناک و بحرانی ست که یک و لطمه عصبی برای سلامت و تندرستی انسان!
با این تشبیه پنل(صفحهی) آلات مرکز اعصاب هواپیما شمرده میشود. از این نقطه است که تمامی اطلاعات برای ارزیابی و محاسبه چه اتو ماتیک وار(با وسایل الکترونیکی و مکانیکی ) و چه در مغز خلبان پخته می شوند.

هر چه تشبه های مورد نیاز پیچیده تر باشند تعویض آن برای خلبان محتمل تر است. به همین ترتیب هر چه سیستم کار آمدتر باشد مسئولیت تاویل آن بیشتر می باشد. در یک هواپیمای آموزشی کو چک محاسبات دستی بسیار وجود دارد تا به کار آموز قدرت تصمیمگیری تواند بخشید. لیکن در یک هواپیمای رزمی سریع السیر یا یک جت خطوط هوایی عمدهی کار تصمیم گیری به عهده خطوط الکترونیک است.

هر چند عموما تعیین خط فاصل بین مسئولیت های انسان و ماشین دشوار می باشد. حتی با وجود دستگاه های کاملا اتو ماتیک خلبان هنوز مسئول بوده و دارای حق اختیار توسط وسایل الکترونیک است و به همین دلیل بایستی از آنچه بر سیستم های هواپیمایش میگذرد آگاه بود.

تحویل اطلاعات مورد نیاز به خلبان امری مربوط به ارتباط است که با افزایش پیچیده گر هواپیما مشکل تر گردیده است. این وظیفه به پنل آلات و صفحات نمایش مربوط به آن سپرده شده که در هواپیماهای رزمی به اختراعاتی همچون سایت تعبیه شده در کلاه / سایت صلاح و نمایش سر بالا (هد آپ) مجهز تر گشته اند.
همچنانکه کامپیو تر ها عمل هضم ارقام را که زمانی به وسیله وسایل بارومتری / سو لفویید و رله انجام می گرفت عهده دار شده اند امری طب یعی ست که ارتباط نیز به آلات الکترونیک محول شوند.

در جدید ترین نسل هواپیما ها نمایش الکترونیکی جای آنچه را که به عنوان فرم الزامی ارائه اطلا عات قبول شده بود می گیرند و شواهد دال بر این هستند که سدعت سنج هوایی / فلزیاب / سرعت سنج عمودی/ قطب نما و بقیه به کلی ناپدید خو اهند گردید.

این انتقال و تحول در کابین هواپیما های نظامی ساده تر انجام شده است که معمو لا توسط خلبان هایی اشغال می شود که دارای سن و تجربه کمتر از همتا های خود در خطوط هوایی هستند. جوانی نسبی خلبا ن های نظامی توا نایی ساز گاری بیشتر به آنها می دهند و کو تاه بودن مدت خدمت آنها استفاده از آخرین وسایل را برایشان میسر میسازد.

نمایش چند منظوره متدرجا در هواپیما های مسافربری پدیدار می شوند هر چند کاپیتانهای بسیاری بر این عقیده اند که تعداد کمی محفظه اشعه کاتدی قادرند وظیفهی دهها آلتی را که آنها طرز کارشان را به خوبی آمو خته اند به انجام رسانند. کمپانی هایی که نمایش الکترونیک طرح و تکمیل می کنند نیز از آهسته تر بودن پذیرش محصو لاتشان در بازار غیر نظامی شگفت زده نیستند در هواپیما های مسافرتی تمایلی به تخصسص امو ری که در او لویت هستند به بازار الکترو نیک وجود دارد.

پس کاملا واضح و بدیهی ست که پیشرفت علم و تکنو لوژی نه تنها به نفع آدمیست بلکه تضمین کننده حیات آن بر فراز آسمانهاست!!

مرضیه مو سی زاده
m_moosazadeh2000@yahoo.com