ديا بت

 آيا ديابت داريد ؟
يک بيمار ديابتی در خطر عوارض زيادی در طی سالها می باشد. يکی از اين عوارض تاءثير اين بيماری بر روی اعصاب می باشد که منجر به کاهش حساسيت به گرما و سرما می شود. که اين مساله باعث می شود که افراد ديابتی متوجه سوختگی يا صدمه زدن به خود نمی شود. گاهی اوقات خونرسانی به اندامها نيز به دليل ضخيم شدن يا کاهش الاستيتی عروق کاهش می يابد که اين فرد را مستعد عفونت و تاخير در بهبود زخم هايشان می کند.

 چگونه مراقب پاهای خود باشيم ؟
بهداشت پا : هر روز پاهای خود را در آب گرم وصابون بشوئيد . اگر عادت داريد هر روز حمام کنيد ، سعی کنيد حمامتان بيش از 15 دقيقه طول نکشد ، چون پوست پاهايتان بيش از حد نازک می شود.

• قبل از شستن پاهايتان دمای آب را با آرنج چک کنيد، چون ممکن است به دليل بی حسی بودن پاهايتان متوجه داغی بيش از حد آب نشويد و خود را بسوزانيد.
• از صابون ملايم و بدون عطر استفاده کنيد که پوستتان را بيش از حد خشک نکند.
• بعد از شستشو پاهايتان و بخصوص بين انگشتانتان را خشک کنيد.
• اگر پوستتان خشک است از يک لايه نازک کرم بدون عطر برروی پوست پاهايتان استفاده نماييد
• از ماليدن کرم بين انگشتان پاها، بر روی پاشنه پا و يا برروی نواحی سوختگی خودداری کنيد.
• اگر پاهايتان زياد عرق می کند ، پس از شستن آنها ، پاها را به دقت خشک کنيد و کمی پودر به پاهايتان بزنيد يا مقداری پودر در جورابهايتان بريزيد. مراقبت باشيد که پودرها در بين انگشتانتان گلوله نشود.

معاينه پاها :
• شما بايد هر روز پاهايتان را بررسي کنيد .
• پاهايتان را در نور کافی نگاه کنيد و هر گونه زخم،تاول،عفونت،تغيير رنگ و پينه هارا پيدا کنيد.
• اگر خودتان قادر به انجام آن نمی باشيد از يک نفر برای انجام آن کمک بگيريد يا از يک آينه برای ديدن کف پاهايتان استفاده کنيد.

مراقبت از ناخن ها :
• از يک ناخن گير مناسب استفاده کنيد که منجر به زخم شدن پوستتان نشود.
• بعد از حمام رفتن که ناخن هايتان نرم است ، هميشه آنها را در يک جهت سوهان بزنيد. ناخن هايتان نبايد کوتاه تر از انتهای انگشت شستتان باشد. گوشه های ناخن هايتان را با سوهان زدن گرد کنيد. سوهانتان را تميز نگه داريد و آن را به کسی قرض ندهيد.
• اگر ناخن هايتان ضخيم يا در گوشت فرو رفته است ، از يک پرستار برای مراقبت از ناخن هايتان کمک بگيريد.

مراقبت از پينه :
• شما بايد مراقب پينه های پای خود باشيد.
• هيچ گاه از موادی مانند سالتيک اسيد يا موادی که پينه ها را از بين می برد استفاده نکنيد چون منجر به ايجاد زخم می شود.
• هيچ گاه خودتان پينه پاهايتان را نچينيد. چون ممکن است باعث ايجاد زخم در پاهايتان شويد.
شما می توانيد بعد از حمام کردن که پوست شما نرم است از سنگ پا استفاده کنيد . سنگ پا را به آرامی در يک جهت برروی پينه هايتان بکشيد. سعی نکنيد تمام پينه را در يک نوبت از بين ببريد چون استفاده طولانی از سنگ پا منجر به صدمه ديدن پاها می شود.
• اگر پاهايتان حس يا جريان خون خوبی ندارد از يک پرستار برای مراقبت از پاهايتان کمک بگيريد.

جوراب :
• جورابهای کتانی بپوشيد. مخصوصا" از رنگهای سفيد يا کم رنگ استفاده کنيد که مجبور باشيد هر روز آن را عوض کنيد.
• جورابهايتان نبايد تنگ باشد چون منجر به اختلال جريان خون می شود، جوراب نبايد برروی پاهايتان ردی بگذارد

کفش :
• کفش مناسب انتخاب کنيد.
• بهترين زمان برای خريد کفش در انتهای روز می باشد زمانی که پاهايتان بيشترين ورم را دارد.
• هميشه هر دو کفش را بپوشيد، از زمان خريد کفش ها بايد راحت و نرم باشند و فضای اضافه در طول کفش داشته باشد. ( فضای اضافه برای طول ، عرض و ارتفاع شست باشد ) و ناحيه پاشنه پاهم بايد راحت باشد.
• پاشنه کفش خانها نبايد از 3سانتيمتر بلندتر باشد.
• قبل از پوشيدن کفش ، داخل آن را حتما" چک کنيد که اگر سنگ ، دکمه يا ناخن يا چيز های کوچکی داخل کفش بود پيدا کنيد و يا هر چيزی که منجر به صدمه زدن به پاها می شود.
• در مکانهای عمومی مثل استخرهای شنا ، ساحل دريا يا حمامها هميشه دمپائی پلاستيکی يا گالش بپوشيد.
• هيچگاه بدون کفش هيچ گاه راه نرويد.
• اگر در طول شب از خواب بلند می شويد، حتما" دمپائی بپوشيد.

وقتی يک زخم باز در پاهايتان پيدا کرديد :
• پاهايتان را با آب و صابون بشوئيد.
• زخم را با بانداژ خشک بپوشانيد، مطمئن شويد که بانداژ محکم بسته شده است ، هيچ گاه گاز چسبناک را مستقيم برروی زخم نگذاريد.
• در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنيد.

 جريان خون پاها :
• اگر شما پاهايتان سرد است ، جورابهای کتانی يا پشمی نرم بپوشيد.
• اگر پاهايتان سرد است ، هرگز آنها را با گرم کننده های مصنوعی گرم نکنيد.
• پاهايتان را نزديک يک منبع حرارتی نگذاريد، هرگز از کيسه آب گرم استفاده نکنيد.
• از پوشيدن جورابهای تنگ خودداری کنيد.
• سيگار نکشيد چون نيکوتين موجود در آن خاصيت الاستيتی عروق را کم می کند.
• سرد بودن پاهايتان به اندازه سوزش انها مهم است. با پوشيدن جورابها و چکمه های مناسب از پاهايتان مراقبت کنيد.
• وقتی که می نشينيد از انداختن پاهايتان روی هم خودداری کنيد.
• به طور منظم پياده روی کنيد. پياده روی بهترين نوع ورزش برای شما می باشد.
• به محض مشاهده علائمی از تغيير رنگ ، عفونت (قرمزی، درد، تورم، ترشح يا گرمی) به پزشک مراجعه کنيد.
• حداقل سالی يکبار توسط پزشک ويزيت شويد.

 توصيه های ورزشی :
1. کاهش ريسک بيماريهای قلبی، پوکی استخوان، آرتريت و چاقی
2. کنترل فشار خون و کلسترول خون در حد نرمال
3. افزايش توان، انعطاف پذيری و انرژی عضلات ( خستگی کمتر )
4. ورزش بهانه خوبی برای ديدن ساير مردم است
5. افرادی که ورزش می کنند از لحاظ روحی، روانی انرژی دريافت می کنند و کمتر مستعد افسردگی هستند.
6. برای ديابتی ها ، ورزش سطح قند خون را نزديک به محدوده نرمال نگه می دارد. ( 7-4 قبل از غذا و 15-5 دو ساعت بعد از غذا ).

مشورت با پزشک قبل از شروع ورزش کردن :
• پزشک شما بايد شما را معاينه کند، چون شايد نياز باشد از بعی از ورزش ها پرهيز کنيد يا ميزان داروهای آنها تغيير يابد.
• يک متخصص تغذيه بايد قبل از ورزش شما را ببيند که برای تنظيم برنامه ورزشی شما و تنظيم آن با بدن شما به شما کمک کند و رژيم شما را تغيير می دهد.
• متخصص چشم پزشکی که مشکلات چشمی شما را بررسی می کند که ممکن است شما را مجبور به تغيير دادن ورزشی که انجام می دهيد می کند.

”يک زمان کوتاه ورزش کردن بهتر از اصلا" ورزش نکردن است“

 برآورد نتيجه ورزش بر فرد ديابتی :
بهتر است فرد ديابتی قبل و بعد از ورزش کردن قند خون خود را چک کند تا متوجه شود چه مقدار ورزش بر قند خون فرد اثر دارد.
1- اگر فرد با انسولين يا درمانهای خوراکی ديابت درمان می شود بايد قبل و بعد از ورزش قند خون خود را چک کند.

- قبل از ورزش ← اگر قند خون زير 5 باشد، يک ليوان حاوی حداقل 15 گرم از گلوکز که سريع جذب می شود داشته باشد ( مثل cc 125 آب ميوه ، cc 30 ميوه خشک و cc 250 شير ) .
- قبل از ورزش ← اگر قند خون بيشتر از 5 باشد، يک غذای (ميان وعده) ساده بايد بر اساس شدت ورزشی، با طول مدت و زمان از روز که می خواهيم انجام دهيم بخوريد.
2- اگر طول مدت ورزشی که انجام می دهيد طولانی است يا شدتش سنگين و زياد است ، مثل هاکی، فوتبال،..............) . ( ورزشی طولانی مثل گلف، فروشندگی ، يا کارهای خانه و غيره ) و درمان شما با انسولين يا داروهای خوراکی انجام می شود.

- قبل از ورزش ← اگر قند خون زير 5 باشد ...................................................
- بعد از ورزش ← قند خون خود را اندازه بگيريد. در زمانهای متفاوت ( 1، 4، 12 ساعت بعد از ورزش ) هيپوگليسمی احتمال دارد تا 24 ساعت بعد از ورزش ايجاد شود.
3- اگر ديابت نوع I داريد :
• اگر قند خون شما بالای ≤ 14 باشد و کتون در ادرار و خون شما باشد ← از ورزش کردن پرهيز کنيد.
• اگر قند خون شما بالای 17 باشد و کتون در ادرار يا خون شما نباشد ← می توانيد ورزش های متوسط انجام دهيد. از ورزش های طولانی و سنگين خودداری کنيد و مرتب قند خون و کتون ادرار و خون خود را چک کنيد.
 توصيه ها :
1. الکل : پرهيز کنيد.
2. قبل از ورزش ← عضلات خود را با فعاليت های سبک گرم کنيد ( مانند : راه رفتن ) 10-15 و سپس 10-5 کشش دهيد.
3. بعد از ورزش ← در انتهای هر جلسه ورزش به تدريج در عرض 10-5 قدمهايتان را کاهش دهيد و عضلات را شل کنيد تا ضربان قلب شما به ميزان قبل از ورزش بر گردد.
4. عوارض ← اگر در شروع ورزش علائمی مانند تاری ديد يا حس سوزن سوزن شد در پاهايتان را تجربه کرديد، ريسک صدمه به شما افزايش می يابد.
5. هوا ← اگر در محيط خارج از منزل ورزش می کنيد ( هوای آزاد ) وقتی هوا خيلی سرد و گرم است بايد چند ساعت منتظر باشيد تا درجه حرارت هوا متوسط شود.
6. آب ← شما نياز به مصرف ( نوشيدن ) مقدار کافی آب داريد قبل ، در طول ، و بعد از کار کردن بيرون از منزل . هيچ گاه بطری آبتان را فراموش نکنيد.
7. داشتن همراه ← يک نفر را همراه خود هنگام ورزش داشته باشيد به خصوص کوه نوردی، اسکی، شنا. هم منجر به شاد شدن شما می شود و هم ايمنی شما افزايش می يابدبه دليل احتمال هيپوگليسمی.
8. کارت شناسائی ← هم افراد ديابتی بايد کارت شناسائی ( دستبند، مدال با زنجير ( گردنبند ) يا کارت ) داشته باشند تا در زمان پيش آمدن مساله اورژانسی در مورد بيماری فرد مطلع شوند.
9. تزريق انسولين ← اگر انسولين تزريق می کنيد، از تزريق در مکانهايي از بدنتان که با آن ورزش می کنيد جلوگيری کنيد.
10. زمان ورزش ← اگر از انسولين يا داروهای کاهش دهنده قند خون استفاده می کنيد نبايد در پيک اثر آنها ورزش کنيد.چون ريسک هيپوگليسمی در شما بيشتر می شود.
11. غذای مختصر ← حتما" هميشه همراه خود چيز ساده ای داشته باشيد. مثل آب ميوه، بيسکويت، که در صورت افت قند خون مصرف کنيد.
12. مراقبت از پا ← جوراب و کفش های مناسب بپوشيد ، قبل ازهر ورزشی پزشک پای شما را معاينه کند و بعد از هر جلسه ورزش پاهای خود را دقيق مورد باز بينی قرار دهيد تا صدمه احتمالی را تشخيص دهيد.