موزه باستان شناسي كرمان

موزه باستان شناسي كرمان در باغ هرندي قرار دارد . باغ هرندي و ساختمان موجود در آن مربوط به اواخر دوره قاجار است . باني باغ مرحوم عدل السلطان از نوادگان محمد اسماعيل خان وكيل الملك نوري بوده است . اين باغ در سال 1313 شمسي به مبلغ چهل هزار تومان به مرحوم ابوالقاسم هرندي از متمولين آن دوره كرمان فروخته شد .

اين مجموعه از بناهاي جالب توجه دوران اخير است كه به مناسبت توقف تاريخي پهلوي اول در مسير آخرين سفر تبعيدش اهميت تاريخي نيز يافته است لذا ساختمان و قسمتي از باغ توسط مالك به وزارت فرهنگ و هنر اهداء گرديد و در نهايت ساير بخش هاي آن خريداري شد . مجموعه باغ هرندي كه در زمان احداث آن خارج از شهر كرمان قرار داشت ، كليه ويژگي هاي يك باغ ايراني را دارا بوده است .
اين باغ از قسمت هاي مختلف تشكيل شده كه عبارتند از : ساختمان اندروني ، بيروني ، بهار خواب ، حمام و آشپزخانه ، اتاق هاي مستخدمان ، گاوگرد ، حوض و آب نما ، اصطبل و درختان ميوه ، بر اثر مرور زمان اين باغ دستخوش تغييرات زيادي شده است .
باغ هرندي اكنون در چهار راه سميه ( طهماسب آباد ) اول خيابان فردوسي شهر كرمان واقع است و ساختمان اصلي موجود در آن اكنون به موزه هاي باستان شناسي ( طبقه اول ) و موزه سازهاي سنتي ( طبقه همكف ) تبديل شده است .

موزه باستان شناسي :
هدف از برپايي اين موزه ، معرفي تمدن هاي كهن و باستاني استان پهناور كرمان وارتباط تاريخي آنها با محوطه هاي تاريخي همجوار استان است كه از جمله مي توان شهر سوخته ، تل باكون ، تخت جمشيد ، شوش و چغازنبيل را نام برد . بدين منظور با توجه به ترتيب دوره هاي تاريخي و تنوع اشياء موجود در اين موزه با نمونه هايي از اشياء باستاني مربوط به اين مناطق در غرفه هاي مختلف موزه باستان شناسي آشنا مي شويم .
اين موزه از دو بخش كلي دوران پيش از اسلام و دوران اسلامي تشكيل شده است و شامل غرفه هاي متعددي است كه عبارتند از :
غرفه شهداد :
آثار به نمايش گذاشته شده در اين غرفه از كاوش هاي باستان شناسي مجموعه باستاني شهداد است و شامل انواع ظرف هاي سفالي ، سنگي و فلزي ( برنز ) مربوط به هزاره هاي سوم و چهارم پيش از ميلاد مسيح . از ساير آثار اين غرفه مي توان به گردنبندهاي بسيار ظريف و ظروف سنگي شبيه به دوات اشاره كرد .
غرفه جازموريان ( قبل از تاريخ ) :
آثار كشف شده از جازموريان شامل انواع سفال هاي خاكستري رنگ بسيار ظريف و با نقوش زيبا به رنگ مشكي است . آثار اين دوره مربوط به اواخر هزاره سوم و اوايل هزاره دوم پيش از ميلاد مسيح است .
غرفه جازموريان ( دوره تاريخ ) :
آثار مهم ديگري كه از منطقه جازموريان به دست آمده است ، متعلق به دوره پارتي سلوكي ، آميخته اي از فرهنگ يونان ، آسياي مركزي ، هند و فلات مركزي ايران و ميانرودان ( بين النهرين ) است .
اين يافته ها شامل جام هاي سفالين ، بشقاب ، كوزه ، قمقمه و ريتون هاي منتهي به سر جانوراني چون اسب ، قوچ ، گاو ، و نيم تنه انسان است .
غرفه شماره چهار :
آثار موجود در اين غرفه اغلب شامل سفال هاي مختلف منقوش و نيز حيوانات كوچك برنزي زيباي يافته شده در كاوش هاي جيرفت است . از ساير آثار مهم اين بخش مي توان از ظروف برنزي كشف شده در بزنجان بافت نام برد .
غرفه اسلامي :
سفال هاي لعاب دار و اشياي فلزي و شيشه هاي شامل انواع ظروف و پيه سوز و عطر دان ونيز كتيبه هاي سنگي مربوط به قرون مختلف اسلامي زينت بخش اين غرفه است .

موزه سازهاي سنتي :
موزه ساز هاي سنتي داراي 32 عدد ويترين است كه از سازهاي سنتي بي نظيري در آن قرار دارد . پنج عدد از سازهاي اين موزه توسط استاد حسين مسعود ساخته شده اند . وي همچنين شش عدد ساز شامل يك عدد عود ، يك عدد سه تار كه توسط استاد نريمان ساخته شده اند و يك عدد تنبك كه مربوط به دوره قاجار مي باشد و نيز دو عدد ساز كه تاريخ ساخت آنها قريب به 50 سال پيش است به موزه سازهاي سنتي كرمان اهداء كرده اند .
در اين موزه سازهايي از قبيل قيچك ، سنتور ، رباب ، تنبك ، تار ، دايره ، كمانچه وجود دارد كه در معرض ديد علاقمندان و بازديدكنندگان قرار مي گيرد .
موزه سازهاي سنتي كرمان داراي بخش اطلاع رساني جهت ارائه خدمات صوتي و تصويري از طريق نرم افزار ، سخت افزار ، خدمات اينترنتي و ويدئويي مي باشد . در اين موزه مركز مطالعه جهت بررسي و پژوهش در زمينه موسيقي سنتي ايران داير گرديده است .
سيستم صوتي ويترين ها اين امكان را به بازديد كننده مي دهد تا ضمن بازديد از سازهاي موجود با نحوه نواختن و نيز نواي ساز اساتيد بزرگ موسيقي آشنا گردند . همه ساله طبق برنامه مشخص مراسمي تحت عنوان شبي با موسيقي سنتي ايران در اين موزه بر پا مي شود . در اين مراسم اساتيد و پيشكسوتان موسيقي با سازهاي قديمي برنامه هاي جالبي را اجرا مي نمايند . در كنار ويترين ها و بر روي ديوار نقاشي هاي خطي زيبايي اجرا شده و تصاوير و اشعار دلنشيني در زمينه موسيقي اصيل ايراني به چشم مي خورد . تصاوير هنرمندان بزرگ و پيشكسوتان موسيقي ايران نيز زينت بخش قسمت هاي ديگر موزه مي باشد

امیر لری زاده
amirlorizadeh@gmail.com