ارگ راين
اين ارگ در جنوب غربي شهر كنوني راين و بر بالاي قلعه اي با شكوه و عظمت خودنمايي مي كند . اين بناي خشتي با مساحتي بيش از 20 هزار متر مربع تا حدودي به ارگ تاريخي بم شبيه است . پلان قلعه تقريباً مربع شكل و با چندين برج در اطراف مزين شده است . دور تا دور قلعه را حصاري در برگرفته كه ارتفاع آن اندكي بيش از 10 متر است . تنها ورودي قلعه از جبهه شرقي است كه با سر در بزرگ و باشكوه به محوطه داخلي راه دارد .
بعد از عبور از كوچه شرقي – غربي به چهار سوي كوچك هشت ضلعي مي رسيم كه انتهاي راهروي آن به چهار ساختمان زيبا كه احتمالاً محل حاكم نشين بوده ختم مي شود . اين خانه ها به وسيله حصار و با برج هايي در اطراف محصور شده است . چنين به نظر مي رسد كه خانه هاي ياد شده در زمان قاجار ساخته شده باشند زيرا پلان و نقشه آن ها شبيه بناهاي اين دوره است .
قلعه ، عناصري چون بازار ، اصطبل ( تابستاني و زمستاني ) زورخانه و محل عامه نشين دارد .از قدمت و زمان بنيان اوليه قلعه اطلاع دقيقي در دست نيست و تاكنون هيچ شواهد و مداركي كه قدمت آن را دقيقاً مشخص کند به دست نيامده است و تا زماني كه تحقيقات علمي و كاوش هاي باستان شناسي انجام نپذيرد نمي توان تاريخ دقيقي براي آن منظور كرد .
اين قلعه را ميرزا حسين خان رايني ، جدسادات راين ساخته است . قلعه راين طي اعصار گذشته متأسفانه بر اثر عوامل طبيعي و انساني تخريب، ويران و تاكنون بارها مرمت و تعمير شده است .
قلعه راين يكي از مهم ترين آثاري است كه مي تواند بر تاريخ هزار ساله اين خطه گواهي دهد و بر سند موجوديت راين قبل از اسلام مهر تأييد نهد . اين قلعه مدرك گويايي است كه شايد قدمت و سابقه اين ديار را به دوره ساسانيان می رساند و همانند راوي و قصه گوي پير و سالخورده اي كه ناملايمات و طوفان حوادث كمرش را خم كرده و بر رخسارش چين و شكن افكنده ، از حكايات و داستان هاي تلخ و شيريني كه عمري با آنها قرين و دمساز بوده با ما سخن مي گويد .
اين قلعه بعد از ارگ بم دومين بناي خشتي استان كرمان محسوب شده و می تواند به عنوان یکی دیگر از قطبهای توریستی کرمان خودنمائی کند .
این بنا تا به حال مورد بی مهری مسئولین قرار گرفته ، چرا که همچون ستاره ای کم فروغ درکنار ارگ بم مهجور مانده بود ولی این پتانسیل امروز به واسطه تخریب ارگ بم از اهمیت بیشتری برخوردار بوده ومحتاج توجه ویژه می باشد . چرا که میتواند همچون ارگ قدیم بم مایه فخر یار کریمان باشد .
امیر لری زاده
amirlorizadeh@gmail.com